ABD Başkan Yardımcısı Vance: İranlılar iyi niyetle bizimle çalışmaya istekliyse bir anlaşmaya varabiliriz

ABD Başkan Yardımcısı Vance: İranlılar iyi niyetle bizimle çalışmaya istekliyse bir anlaşmaya varabiliriz

BUDAPEŞTE (AA) - ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD-İran arasında İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin ardından yapılması planlanan müzakerelere ilişkin, ABD Başkanı Donald Trump'ın müzakere ekibine "iyi niyetle" yaklaşma talimatı verdiğini belirterek, "İranlılar iyi niyetle bizimle çalışmaya istekliyse, bence bir anlaşmaya varabiliriz ancak yalan söyleyeceklerse, hile yapacaklarsa, kurduğumuz kırılgan ateşkesin bile gerçekleşmesini engellemeye çalışacaklarsa, mutlu olmayacaklar." dedi. Vance, Macaristan'ın başkenti Budapeşte'deki Mathias Corvinus Collegium (MCC) Enstitüsü tarafından düzenlenen bir programda konuştu. JD Vance, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın adresini Ukrayna askerlerine vereceği şeklindeki ifadeleriyle ilgili, “Bir yabancı devlet ya da hükümet başkanının, müttefik bir ülkenin hükümet başkanını tehdit etmesi kabul edilemez. Bu saçmalık.” dedi. Orban’ın barış açısından ABD’nin önemli bir ortağı olduğunu dile getiren Vance, Avrupalı liderlerin Rusya-Ukrayna barışı konusunda Orban kadar yapıcı olmadığına vurgu yaptı. ABD Başkan Yardımcısı Vance, Macaristan halkını “Orban’a oy vermezseniz şunu alamazsınız” diye tehdit etmediklerini çünkü Macar halkının egemenliğine saygı duyduklarını belirterek, “Ancak Brüksel’deki bürokratlar ya da bazı yabancı hükümetler Macar halkını açıkça tehdit ediyor. ‘Bu şekilde oy verin yoksa bedel ödersiniz.’ diyorlar. Bu sizi öfkelendirmeli çünkü bu ülkede egemen olan sizsiniz.” diye konuştu. Dost ülkelerin demokratik iradesine saygı duyduklarını anlatan Vance, şöyle konuştu: “ABD’nin Macaristan’ı Avrupa Birliği’nin (AB) yaptığı şekilde ekonomik olarak tehdit etmesi ne kadar kolay olurdu? Bunu asla yapmayız çünkü dostlarımızın demokratik iradesine saygı duyacak kadar onlara saygı gösteririz. AB’de neler oluyor? Brüksel’de neler oluyor, bu bazı yabancı etki operasyonlarıyla ilgili neler dönüyor? Size söylüyorum, bu bir skandal. Burada olmamın sebebi de bu. Bu eşi benzeri görülmemiş bir durum.” Orban’a karşı çok fazla haksızlık yapıldığını düşündükleri gerekçesiyle Macaristan’ı seçimden önce ziyaret ettiğine değinen Vance, seçimle ilgili nihai kararın Macar halkına ait olacağını söyledi. Vance, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi konusunda Avrupalı liderlerden hayal kırıklığına uğradıklarını belirterek, “Bu savaşı çözmekle ilgilenmiyor gibiler.” dedi. - "Avrupa'daki siyasi liderliğin büyük bir kısmından hayal kırıklığına uğradık" ABD'nin Avrupa'nın bir çocuğu olduğunu ifade eden Vance, "Avrupa'daki siyasi liderliğin büyük bir kısmından hayal kırıklığına uğradık çünkü bu çatışmayı (Rusya-Ukrayna) çözmekle pek ilgilenmiyorlar gibi görünüyorlar." ifadesini kullandı. Vance, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesi çabalarına en çok katkının Orban'dan geldiğini dile getirerek, önemli mesafe kat ettiklerini ancak nihai sonuca ulaşamasalar da iyimser olduklarını kaydetti. Hem Orban hem de Trump'ın barışçıl bir çözüm için çalışmaya devam ettiğini bildiren Vance, sözlerini şöyle sürdürdü: "Hem Ruslara hem de Ukraynalılara söyleyeceğim şey şu: Şu anda birkaç kilometrekarelik bir toprak parçası için pazarlık yapıyoruz. Bu, yüz binlerce Rus ve Ukraynalı gencin daha kaybedilmesine değer mi? Bu, aylarca hatta yıllarca sürecek daha yüksek enerji fiyatlarına ve ekonomik yıkıma değer mi? Cevabın kesinlikle hayır olduğunu düşünüyoruz." JD Vance, Avrupalıların Rusya'yı en büyük "ulusal güvenlik tehdidi" olarak gösterirken, kendilerini "tamamen güvenilmez enerji kaynaklarına" bağımlı hale getirmelerini sorguladı. Avrupalıların ekonomik ve enerji açısından baskın hale gelmek için çabalaması gerektiğine dikkati çeken Vance, ancak Avrupalıların tam tersini yaptığını kaydetti. Vance, "Özellikle Brüksel'deki bürokratik liderlikte çok fazla hata var. Seçilmemiş, demokratik iradeye yanıt vermeyen insanlar, bence Avrupa kıtasını daha az güvenli, daha az özgür ve daha az müreffeh hale getirdiler." diye konuştu. - "(Ateşkes) Burada iyi gelişmeler olduğunu düşünüyorum" İran ve ABD arasında varılan İsrail'i de kapsayan geçici ateşkes anlaşmasına ilişkin Vance, "Burada iyi gelişmeler olduğunu düşünüyorum." dedi. Vance, ABD Başkanı Trump'ın İran ordusunun konvansiyonel savaş yürütme kabiliyetini yok etme amacına ulaşıldığını savunarak, "Başkan, İranlılara bir ültimatom verdi. İranlılara, 'Boğaz'ı (Hürmüz) açın, dünya ekonomisini rehin tutmayı bırakın ve ateşkes ilan edin.' dedi. Dün gece varılan anlaşma tam olarak buydu. İranlılar boğazları açmayı kabul etti. ABD, saldırıları durdurmayı kabul etti. Sadece ABD değil, müttefiklerimiz de saldırıları durdurmayı kabul etti." değerlendirmesini yaptı. Bu noktaların şu anki "kırılgan ateşkesin" temelini oluşturduğunu dile getiren Vance, İranlıların müzakere şekli hakkında çok şey öğrendiğini ve Trump'ın telefonda İranlıların "savaşçılıklarına göre müzakerelerde daha iyi" olduklarını söylediğini aktardı. Vance, İran içinde olumlu tepki verenlerin de olduğunu öne sürerek, "Dışişleri Bakanı (Abbas Erakçi), 'Bakın, ABD'nin şartlarını kabul ettik. Ateşkes yapacağız, müzakere yapacağız. Hürmüz Boğazı'nı açacağız ve daha sonra ileride daha fazla anlaşmaya varıp varamayacağımıza bakacağız.' dedi. Yani bazı insanlar olumlu yanıt verdi ve doğru şeyleri söyledi." diye konuştu. JD Vance, ancak İran içerisinde "yalan" söyleyenlerin de olduğunu, bunların ABD'nin askeri başarıları ve anlaşmanın niteliği hakkında yalan söylediklerini savundu. Başkan Yardımcısı Vance, "Anlaşmanın niteliği hakkında yalan söylüyorlar. Ateşkesin niteliği hakkında yalan söylüyorlar. Yani sistemlerinin içinde bile. Bu yüzden bunun kırılgan bir ateşkes olduğunu söylüyorum." ifadelerini kullandı. - "İyi niyetle müzakere ederlerse bir anlaşmaya varabiliriz" Vance, İran'la yapılacak müzakerelere ilişkin şunları kaydetti: "ABD Başkanı, bana ve tüm müzakere ekibine, Dışişleri Bakanı'na (Marco Rubio), Özel Temsilci Steve Witkoff'a, 'Gidin ve iyi niyetle bir anlaşmaya varmak için çalışın.' dedi. Bize bunu yapmamızı söyledi. İranlılar iyi niyetle bizimle çalışmaya istekliyse, bence bir anlaşmaya varabiliriz ancak yalan söyleyeceklerse, hile yapacaklarsa, kurduğumuz kırılgan ateşkesin bile gerçekleşmesini engellemeye çalışacaklarsa, mutlu olmayacaklar. Çünkü Başkan'ın da gösterdiği gibi hala açık askeri, diplomatik ve belki de en önemlisi, olağanüstü ekonomik gücümüz var. Yani Başkan bize bu araçları kullanmamamızı söyledi. Müzakere masasına oturmamızı söyledi ancak İranlılar aynı şeyi yapmazlarsa, ABD Başkanı'nın oyalanacak biri olmadığını anlayacaklar. Sabırsız birisi. İlerleme kaydetmek için sabırsız. Bize iyi niyetle müzakere etmemizi söyledi ve bence iyi niyetle müzakere ederlerse bir anlaşmaya varabiliriz. Ama bu büyük bir mesele ve nihayetinde nasıl müzakere edecekleri İranlılara kalmış. Umarım doğru kararı verirler." Eğitimin geleceğine ilişkin görüşlerini de paylaşan Vance, "Vergi mükelleflerinin radikal cinsiyet ideolojisini fonlaması beklenemez. Elbette ifade özgürlüğü vardır. Herkes ne istiyorsa söyleyebilir ama vergi mükelleflerinin toplumda huzursuzluğu, sokaklarda şiddeti ya da cinsiyet ideolojisini savunan görüşleri desteklemesi beklenemez." dedi. Öğrencilerin üniversite eğitiminde iyi bir eğitim almak kadar kendilerini ve insanları tanımak için de çaba sarf etmeleri gerektiğinin altını çizen Vance, ilişki geliştirmenin bazı mesleklerde kariyer basamaklarını tırmanmak açısından önemli olduğunu söyledi. JD Vance, bu mesleklerdeki bazı ilişki gruplarının dışarıya kapalı olduğunu vurgulayarak, "ABD'de, hatta eminim ki Brüksel'de, elinde siyasi gücü bulunduran insanların Amerikan halkının çoğunluğunun bir konuda ne düşündüğü hakkında bilgisi olmadığını düşünüyorum. Kendi sosyal çevrelerinin dışından gelen bir Amerikalıyla konuştuklarını bile düşünmüyorum." şeklinde konuştu.