Tunus, AB ile ortaklık anlaşmasını yeniden gözden geçirmek istiyor

- Tunuslu siyaset bilimci Kemal Bin Yunus, Avrupa’nın son yıllarda kaynaklarını Ukrayna savaşı ve mülteci krizine yönlendirmesinin, Tunus gibi komşu ülkelere sağlanan mali desteklerin azalmasına neden olduğunu söyledi - Tunuslu siyasetçi Mahmud Bin Mebruk: ⁃ "Tunus ile AB anlaşmalarının gözden geçirilmesi mümkün ancak bunun tek taraflı değil karşılıklı mutabakatla yapılması gerekir"

TUNUS (AA) - MEHMET AKİF TURAN - Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said’in, Avrupa Birliği (AB) ile yapılan ortaklık anlaşmalarının "daha adil ve dengeli" hale getirilmesi çağrısı ülkenin dış ekonomik ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar, bu sürecin önemli fırsatlar sunmakla birlikte ciddi ekonomik ve diplomatik riskler de barındırdığına dikkati çekiyor. Said, mart ayında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı telefon görüşmesinde, Tunus ile AB arasındaki mevcut ortaklık çerçevesinin yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı. Bu çıkış, 1995’te imzalanıp 1998’de yürürlüğe giren serbest ticaret temelli anlaşmadan bu yana en güçlü revizyon çağrılarından biri olarak öne çıkıyor. - "Öncelik farklılığı" tartışması Tunuslu siyaset bilimci Kemal Bin Yunus, AA muhabirine yaptığı açıklamada, mevcut anlaşmaların tarafların farklı öncelikleri nedeniyle güncelliğini yitirdiğini belirtti. Bin Yunus’a göre Avrupa tarafı güvenlik ve düzensiz göç konularına öncelik verirken, Tunus ve diğer Güney Akdeniz ülkeleri ekonomik kalkınma, işsizlikle mücadele ve yatırım odaklı bir işbirliği talep ediyor. Tunuslu siyaset bilimci, Avrupa’nın son yıllarda kaynaklarını Ukrayna savaşı ve mülteci krizine yönlendirmesinin, Tunus gibi komşu ülkelere sağlanan mali desteklerin azalmasına neden olduğunu söyledi. Bin Yunus, tüm tartışmalara rağmen Avrupa’nın coğrafi yakınlık ve ekonomik entegrasyon nedeniyle Tunus’un ana ticaret ortağı olmaya devam edeceğini aktardı. - Müzakereyle olmalı uyarısı Tunuslu siyasetçi Mahmud Bin Mebruk ise "Tunus ile AB anlaşmalarının gözden geçirilmesi mümkün ancak bunun tek taraflı değil karşılıklı mutabakatla yapılması gerekir." görüşünü dile getirdi. Bin Mebruk, mevcut sistemin Tunus ekonomisine beklenen katkıyı sağlamadığını savunarak bazı anlaşmaların ülkenin doğal kaynaklarının düşük değerle değerlendirilmesine yol açtığını öne sürdü. Buna karşın tek taraflı bir revizyon girişiminin ekonomik riskler doğurabileceğine dikkati çeken Bin Mebruk, "Tedarik zincirlerinde aksama ve ekonomik baskı ihtimali göz ardı edilmemeli." değerlendirmesinde bulundu. - Ekonomik kırılganlık en büyük risk Tunus’un eski büyükelçilerinden Abdullah el-Ubeydi ise sürecin en hassas boyutunun ekonomik denge olduğunu vurguladı. Ubeydi, Tunus ekonomisinin yüksek enflasyon ve finansman ihtiyacıyla karşı karşıya olduğunu belirterek, AB ile ilişkilerde yaşanabilecek bir gerilimin özellikle yurt dışındaki Tunusluların döviz transferlerini etkileyebileceği uyarısında bulundu. Yaklaşık 1,2 milyon Tunuslunun Avrupa’da yaşadığına işaret eden Ubeydi, bu kesimin gönderdiği dövizlerin zaman zaman turizm gelirlerini dahi aştığını hatırlattı. - Süreç uluslararası gelişmelere bağlı Uzmanlara göre Tunus’un AB ile ortaklık anlaşmalarını gözden geçirme talebi, egemenlik ve ekonomik çıkarlar açısından önemli bir adım olarak görülse de sürecin başarıya ulaşması, taraflar arasındaki güç dengesi, müzakere kapasitesi ve uluslararası gelişmelere bağlı olacak. Kısa vadede sert bir kopuştan ziyade kademeli ve müzakereye dayalı bir güncelleme sürecinin daha muhtemel olduğu değerlendiriliyor.